Việt Nam bước vào năm 2026 với động lực xuất khẩu mạnh hơn, chương trình tăng trưởng quốc gia đầy tham vọng và định hướng rõ ràng nhằm tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Đối với buyer quốc tế, nhà nhập khẩu và đội ngũ sourcing, ý nghĩa của xu hướng này lớn hơn nhiều so với các con số thương mại. Việt Nam ngày càng được nhìn nhận không chỉ như một địa điểm sản xuất có chi phí cạnh tranh mà còn là một cơ sở sourcing đa dạng, nơi nội thất, home décor, vật liệu tự nhiên, hàng tiêu dùng và nhiều nhóm sản phẩm công nghiệp được kết nối với hệ thống xuất khẩu quy mô lớn, mạng lưới hiệp định thương mại rộng và nền sản xuất quen với yêu cầu của thị trường quốc tế.
Việt Nam bắt đầu năm 2026 từ một nền xuất khẩu lớn hơn nhiều
Số liệu chính thức của Hải quan Việt Nam cho thấy xuất khẩu hàng hóa năm 2025 đạt khoảng 475,06 tỷ USD, tăng 17% so với cùng kỳ. Trước khi số liệu hải quan cuối cùng được công bố, Bộ Công Thương đã mô tả giai đoạn 2020–2025 là một giai đoạn bứt phá mạnh của thương mại Việt Nam, với tăng trưởng xuất khẩu bình quân khoảng 10% mỗi năm. Báo cáo của Chính phủ cũng cho biết Việt Nam đã gia nhập nhóm 20 nền kinh tế xuất khẩu lớn nhất thế giới từ năm 2023 và tiếp tục nâng cao vị thế trong thương mại toàn cầu.
| Chỉ số | Vị thế năm 2025 | Ý nghĩa với buyer quốc tế |
|---|---|---|
| Xuất khẩu hàng hóa | Khoảng 475,06 tỷ USD | Cho thấy quy mô của hệ thống sản xuất định hướng xuất khẩu |
| Tăng trưởng xuất khẩu | Khoảng 17% | Phản ánh nhu cầu quốc tế mạnh dù môi trường thương mại biến động |
| Tăng trưởng GDP | 8,02% | Tạo nền tảng kinh tế mạnh khi bước vào 2026 |
| Tăng trưởng chế biến, chế tạo | Khoảng 10,5% | Cho thấy năng lực công nghiệp tiếp tục mở rộng |
| Các FTA đã ký được nhắc trong chương trình 2026 | 17 FTA | Mở rộng khả năng tiếp cận nhiều thị trường quốc tế |
Xuất khẩu tiếp tục là một động lực quan trọng của tăng trưởng. Báo cáo của Chính phủ dẫn đánh giá của UOB cho biết xuất khẩu cả năm tăng khoảng 17%, trong khi ngành chế biến và chế tạo tăng khoảng 10,5%. GDP Việt Nam tăng 8,02% trong năm 2025, giúp nền kinh tế bước vào 2026 với vị thế tương đối mạnh dù những rủi ro về thuế quan, chính sách thương mại và địa chính trị vẫn còn đáng kể.
Định hướng 2026 không chỉ là xuất khẩu nhiều hơn
Chương trình kinh tế năm 2026 cho thấy mục tiêu không đơn giản là tăng số lượng hàng hóa xuất đi. Nghị quyết 01 xác định đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu là các động lực tăng trưởng truyền thống cần được thúc đẩy và làm mới. Chính phủ đồng thời yêu cầu tăng cường xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và quốc tế.
Chương trình cũng yêu cầu khai thác hiệu quả hơn mạng lưới 17 hiệp định thương mại tự do đã ký, phấn đấu duy trì thặng dư thương mại và triển khai các chương trình xúc tiến thương mại quy mô lớn trong giai đoạn 2026–2030. Những định hướng liên quan đến Mercosur và Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh cũng cho thấy chiến lược mở rộng bản đồ thị trường xuất khẩu của Việt Nam.
- Đa dạng hóa thị trường: doanh nghiệp được khuyến khích mở rộng khỏi các thị trường truyền thống và xây dựng thêm kênh thương mại mới.
- Tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng: chính sách nhấn mạnh việc hội nhập sâu hơn vào mạng lưới sản xuất khu vực và quốc tế.
- Nâng chất lượng sản phẩm: tăng trưởng xuất khẩu ngày càng gắn với tiêu chuẩn, giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh.
- Xúc tiến thương mại: triển lãm, hệ thống thương vụ và kết nối doanh nghiệp tiếp tục là công cụ quan trọng.
- Chuyển đổi xanh và số: kinh tế tuần hoàn, tăng trưởng xanh, số hóa và công nghệ được xem là động lực tăng trưởng mới.
Global sourcing đang thay đổi nhưng không đơn giản là chuyển nhà máy
Khái niệm “đa dạng hóa chuỗi cung ứng” đôi khi bị hiểu đơn giản thành việc nhà máy rời một quốc gia và chuyển sang một quốc gia khác. Thực tế procurement phức tạp hơn. Các buyer lớn ngày càng xây dựng mạng lưới sourcing tại nhiều quốc gia để giảm rủi ro tập trung, cải thiện lead time, tiếp cận các năng lực sản xuất khác nhau và quản lý tốt hơn tác động của thuế quan hoặc quy định. Việt Nam hưởng lợi từ xu hướng này vì có nền sản xuất lớn, hệ thống xuất khẩu phát triển và nằm gần hệ sinh thái sản xuất rộng của châu Á.
Trong cập nhật kinh tế khu vực tháng 1/2026, AMRO nhấn mạnh vai trò ngày càng rõ của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực và đóng góp của dòng vốn đầu tư vào sản xuất, công nghệ và dịch vụ định hướng xuất khẩu. Khi đó AMRO dự báo tăng trưởng Việt Nam năm 2026 ở mức 7,6%, cao nhất trong nhóm ASEAN+3 được đánh giá. Dự báo kinh tế có thể thay đổi, nhưng tín hiệu đối với buyer rất rõ: Việt Nam đang được xem xét như một trung tâm sản xuất và sourcing mang tính chiến lược hơn.
Điều này có ý nghĩa gì với buyer nội thất và vật liệu tự nhiên?
Đối với buyer đang tìm nội thất mây, sản phẩm tre, giỏ đan, sản phẩm cói, lục bình, home décor sợi tự nhiên, đèn và phụ kiện thủ công, tăng trưởng xuất khẩu ở cấp quốc gia không tự động tạo ra một đơn hàng sourcing tốt. Buyer vẫn phải xác minh nhà máy, thành phần vật liệu, thông số sản phẩm, số lượng thương mại, packaging và khả năng sử dụng container.
| Cơ hội sourcing | Yêu cầu thực tế của buyer |
|---|---|
| Hệ sinh thái sản xuất lớn | Xác định đúng nhà sản xuất đứng sau từng sản phẩm |
| Hạ tầng xuất khẩu phát triển | Xác nhận FOB point, lead time, packaging và điều kiện vận chuyển |
| Nguồn vật liệu đa dạng | Phân biệt vật liệu chính, phụ và phụ kiện |
| Mạng lưới FTA | Kiểm tra quy tắc xuất xứ và yêu cầu của thị trường đích |
| Đa dạng hóa chuỗi cung ứng | Xây dựng nhiều nguồn cung đạt tiêu chuẩn thay vì phụ thuộc một factory |
| Danh mục sản phẩm rộng | Lập kế hoạch mixed container dựa trên số lượng thương mại |
Điều này đặc biệt quan trọng với vật liệu tự nhiên. Một sản phẩm được gọi đơn giản là “rattan basket” có thể thực tế chứa mây, kết cấu tre, cói, lục bình, dây giấy, lớp lót vải, kim loại hoặc phụ kiện da. Với người tiêu dùng chỉ xem hình ảnh, sự khác biệt có vẻ nhỏ. Với nhà nhập khẩu phải tính giá, HS code, labeling, compliance và đơn hàng lặp lại, đó là thông tin quan trọng.
Xuất khẩu tăng cũng làm cạnh tranh công suất nhà máy mạnh hơn
Tham vọng xuất khẩu lớn hơn tạo cơ hội cho buyer nhưng cũng có thể làm tăng áp lực lên công suất của các nhà sản xuất tốt. Khi lượng đơn hàng tăng, factory có kinh nghiệm thường ưu tiên khách hàng dài hạn, MOQ có thể kém linh hoạt hơn và lead time có thể dài hơn trong mùa cao điểm. Vì vậy buyer chuyên nghiệp cần tránh các yêu cầu quá chung chung kiểu “best price”. Một RFQ tốt nên xác định mã sản phẩm, số lượng, điểm đến, yêu cầu đóng gói, chứng nhận, điều kiện thương mại và hình thức shipment dự kiến.
Với buyer mua theo container, sourcing đồng thời là một bài toán logistics. Một nhà máy có unit price thấp chưa chắc tạo ra landed cost tốt nếu sản phẩm sử dụng thể tích container kém, packaging không phù hợp, MOQ không cho phép consolidation hoặc lịch sản xuất giữa các SKU không thể đồng bộ. Vì thế container planning cần được xem xét ngay trong quá trình sourcing.
FTA mở rộng thị trường nhưng không loại bỏ due diligence
Mạng lưới hiệp định thương mại cũng là một phần quan trọng trong chiến lược xuất khẩu. Ngay đầu tháng 1/2026, Chính phủ phê duyệt kế hoạch triển khai Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam–Israel, trong đó nhấn mạnh thông tin thị trường, xúc tiến thương mại, hướng dẫn quy định và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường Israel. Đây là một ví dụ cho hướng đi rộng hơn nhằm đa dạng hóa thị trường và kết nối doanh nghiệp Việt Nam sâu hơn vào mạng lưới sản xuất quốc tế.
Tuy nhiên, FTA không đồng nghĩa mọi lô hàng tự động được hưởng ưu đãi. Buyer vẫn phải kiểm tra quy tắc xuất xứ, HS classification, chứng từ và yêu cầu cụ thể của từng thị trường. Nội thất và sản phẩm vật liệu tự nhiên cũng có thể liên quan đến tính hợp pháp của gỗ, hóa chất, packaging, fumigation, labeling, sustainability claims và traceability tùy sản phẩm và quốc gia nhập khẩu.
Buyer quốc tế nên hỏi gì trong năm 2026?
- Ai là nhà sản xuất thực tế và sản xuất ở đâu?
- Vật liệu chính, vật liệu phụ và phụ kiện là gì?
- MOQ thực tế cho sản xuất xuất khẩu là bao nhiêu?
- Nhiều SKU có thể ghép chung một container 20ft, 40ft hoặc 40HQ hay không?
- Packaging tiêu chuẩn cho vận chuyển quốc tế là gì?
- Báo giá sử dụng Incoterm nào và cảng Việt Nam nào?
- Lead time sản xuất sau khi xác nhận đơn hàng là bao lâu?
- Nhà cung cấp có thể cung cấp những test report hoặc tài liệu compliance nào?
- Chất lượng và specification có thể lặp lại ổn định trong các đơn hàng tiếp theo hay không?
Cơ hội của Việt Nam cũng là một bài toán dữ liệu
Giai đoạn tiếp theo của sourcing tại Việt Nam có thể sẽ cần thông tin tốt hơn chứ không chỉ cần thêm danh sách supplier. Hàng nghìn nhà sản xuất và sản phẩm đã tồn tại, nhưng buyer quốc tế cần phương pháp có cấu trúc để nhận diện, so sánh và đánh giá chúng. Danh tính sản phẩm, attribution của supplier, vật liệu, thông số kỹ thuật, điều kiện thương mại và logistics cần được kết nối với nhau.
Đó cũng là môi trường mà Rattan Export Vietnam đang được xây dựng. Nền tảng tập trung vào B2B buyer tìm nhà sản xuất Việt Nam và sản phẩm vật liệu tự nhiên có khả năng xuất khẩu, với dữ liệu sản phẩm liên kết supplier, nội dung đa ngôn ngữ và mô hình sourcing hướng đến số lượng thương mại cũng như mua theo container thay vì retail.
Nhà nhập khẩu, wholesaler, distributor, retail group, hospitality buyer và thương hiệu đang đánh giá nguồn cung Việt Nam có thể khám phá product catalogue, tìm hiểu thêm về khả năng sourcing và export hoặc gửi yêu cầu dự án thông qua wholesale inquiry. Khi Việt Nam tiến tới quy mô thương mại lớn hơn, lợi thế sẽ thuộc về những buyer kết hợp được product discovery với supplier qualification, dữ liệu chính xác và procurement có kỷ luật.
Nguồn dữ liệu tham khảo
- Hải quan Việt Nam, đánh giá sơ bộ hoạt động thương mại hàng hóa quốc tế năm 2025.
- Chính phủ Việt Nam, Nghị quyết 01 về nhiệm vụ và giải pháp thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm 2026.
- Cổng Thông tin Chính phủ, dữ liệu thương mại và kinh tế Việt Nam năm 2025.
- ASEAN+3 Macroeconomic Research Office, cập nhật triển vọng kinh tế khu vực tháng 1/2026.
- Chính phủ Việt Nam, kế hoạch triển khai Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam–Israel.
